Schriftelijke communicatie staat of valt bij de leesbaarheid van de tekst. Taalonderwijs schenkt aandacht aan zaken als woordkeus, formulering, zinslengte en begrijpelijkheid van de informatie. Bij hand- en typschrift gaat het om de technische leesbaarheid van de tekst. Zijn de tekens zonder twijfel herkenbaar (1), is het schrift regelmatig (2) en is de tekst visueel geordend (3)? De eerste twee niveaus zijn stevig verankerd in de schriftmethoden van het Nederlandse onderwijs. Maar het derde niveau – orde in de tekst – is pas onlangs gedefinieerd. Nu dit een plaats heeft gekregen in de kerndoelen po en vo en in de kennisbasis pabo, is het de hoogste tijd om daarover van gedachten te wisselen met taal- en schriftdeskundigen, met auteurs en met het veld. Want:

  • Welk beeld hebben we concreet bij de uitwerking van ‘orde in de tekst’?
  • Welke opdrachten zijn relevant voor leerlingen en studenten?
  • Heeft ‘orde’ leren aanbrengen in een tekst het karakter van een lineaire of een concentrische leerlijn?
  • Welke mogelijkheden zijn er voor samenhang met Nederlands en andere vakken?
  • Welke criteria zijn er voor feedback/evaluatie/beoordeling?
  • Verdient leesbaarheid 3 een plek in de taalmethode of in de schriftmethode of in beide?
  • Wat is al uitgewerkt voor po, vo en pabo?

Tijdens deze workshop gaan we met elkaar in gesprek om het curriculum met oog en oor voor het veld verder te kunnen ontwikkelen.

Deze workshop wordt gegeven door:

Else Kooijman MEd

Mijn naam is Else Kooijman. Ik werkte in basis- en speciaal basisonderwijs (mytyl) en op verschillende pabo’s als docent schriftonderwijs, trainer onderzoek en stagebeoordelaar. Ik zette de gecertificeerde post HBO opleiding Schrijven met pen en toets op en coördineerde die gedurende 11 jaar.                                

Ik was auteur van de Kennisbasis handschrift in 2018 en bracht advies uit aan het ontwikkelteam Nederlands (curriculum.nu) bij het actualiseren van de kerndoelen. Daarvoor beschreef ik mijn visie en ontwikkelde ik theorie rond leesbaarheid en toetsing van leesbaarheid (zie www.cantal.nl). Die vernieuwing ligt ten grondslag aan Pak je pen en toetsenbord.